Binyam Andebrhan, workshop de cultuur van Eritrea

Binyam Andebrhan, informatie over de cultuur van Eritrea

9 mei 2016 gingen medewerkers en vrijwilligers van Sociom naar een dag georganiseerd door de Stichting Vluchtelingenwerk over het thema ‘De invloed van cultuur’. Daar verzorgde Binyam Andebrhan een workshop. Hij vertelde ons over de cultuur van mensen afkomstig uit Eritrea.
Binyam komt zelf uit Eritrea. Hij is sinds 1987 in Nederland,  heeft rechten gestudeerd in Leiden. Na zijn studie is hij bij VluchtelingenWerk gaan werken, vervolgens bij welzijnsorganisaties en sinds 2016 werkt hij als zelfstandige (BIAND Solutions). Hij is trainer en adviseert diverse instanties over begeleiding van vluchtelingen. Hij doet ook mediation/bemiddeling.
Hieronder staat een verslag van wat Binyam vertelde op de workshop. 

Opgroeien in een collectief

Opgroeien in Eritra betekent dat je opgroeit in een collectief waar onderlinge banden centraal staan, niet alleen die van je gezin, ook die van je familie, je vrienden, je dorpsgenoten, je regiogenoten, je landgenoten. Het groepsbelang gaat boven het individuele belang. Kinderen leren over zichzelf te denken niet als ‘ik’ maar als ‘we’. Harmonie is belangrijk, privacy is er weinig. Belangrijke waarden die je als kind meekrijgt zijn respect, loyaliteit, gehoorzaamheid. Niet zelfontplooiing staat centraal, maar goed kijken en nadoen van ouderen. Een vak leer je niet op school, maar door mee te helpen en mee te werken. Er is onderscheid tussen vrouwenwerk en mannenwerk. Meisjes werken al vroeg met de vrouwen mee, jongens met de mannen.

Natuurlijk is ook  bij mensen uit Eritrea iedereen afzonderlijk weer een ander individu. Sommige mensen afkomstig uit Eritrea kiezen ervoor in Nederland hun cultuur los te laten, sommigen interpreteren die cultuur op een heel eigen manier. Maar anderen zoeken in Nederland contact met landgenoten en proberen met hen binnen de Nederlandse omstandigheden toch een nieuwe vorm van collectief te ervaren.

Ook in Eritra zie je dat de cultuur veranderingen ondergaat. Omdat het onderwijs in Eritra vrij beroerd is en jongeren niet verder helpt, dromen jongeren soms van een beroep dat je verwerft zonder op school te leren. Ze willen bijvoorbeeld muzikant worden of sportman.
Ook zie je dat door de lange afwezigheid van vaders (die in militaire dienst zijn) en door de zeer lage status van vaders in militaire dienst,  er soms een vervaging van normen en waarden optreedt. Jongeren in Eritrea hebben behoefte aan een vaderfiguur en ontsporen soms een beetje zonder een aanwezige vader die voor discipline zorgt.
Dat zie je ook op het gebied van seksuele normen en waarden. Er is binnen de Eritrese traditionele opvoeding weinig ruimte seksualiteit te bespreken. In Eritrea ontvangen de meeste jongeren geen tot weinig of niet correcte seksuele voorlichting. Ook prostitutie neemt toe. Sommige jongens hebben  daardoor soms het respect voor meisjes en vrouwen wat uit het oog verloren.

Tips en adviezen van Binyam

Werk

Eritreers zijn over het algemeen harde werkers en teamspelers. Niet onmiddellijk veelbespraakt, stellen over het algemeen weinig vragen, tonen soms niet zo veel eigen initiatief, overleg op het werk is niet zo bekend.Je doet wat je opgedragen wordt. In Nederland kan het gebeuren dat mensen die niet zo zichtbaar hard werken maar wel wat meer naar voren treden met woorden, eerder promotie maken als leidinggevende. Dat kan voor iemand die uit Eritrea komt soms best lastig te begrijpen zijn.

Vaak zijn mensen uit Eritra ook wat afwachtend. Ze zouden best graag contact met Nederlanders willen hebben, maar het aanspreken of uitnodigen van mensen is lastig. Of  – het is maar een van de vele voorbeelden- veel Eritreers zijn boeren geweest, ze zouden best graag in een tuin(bouw) willen werken, maar ze kennen geen mensen die daar behoefte aan hebben en durven het ook niet aan onbekenden te vragen of aan te bieden.

Als maatschappelijk begeleider kun je proberen iemand uit Eritrea richting werk te begeleiden bij het vormen van een eigen mening, zelfstandig denken, zelfstandig zijn.
Je kunt ook proberen samen activiteiten te vinden waardoor de Eritreer onder Nederlanders komt en enige werkervaring opdoet. Samen kijken wat iemands competenties zijn (omgaan met planten, met dieren, technisch handig zijn, hout en metaal bewerken, auto’s en fietsen repareren, een harde werker zijn) en van daaruit samen een doel formuleren waar iemand naar toe kan werken.
Maar let op: de begrippen ‘gratis werken’ en ‘vrijwilligerswerk’ zijn voor iemand uit Eritrea die laagbetaald werk heeft ervaren als uitbuiting, niet direct uitnodigende begrippen.
Misschien kun je het over een andere boeg gooien: aangeven  wat iemand zelf voor voordeel kan hebben aan een activiteit samen met Nederlanders (namelijk Nederlands leren). Of aangeven dat ergens meehelpen bij een activiteit misschien kan dienen als opstapje naar betaald werk later. Als je een Eritreer wil motiveren, kun je misschien benadrukken wat iemand later voor de eigen familiekring kan doen door op zoek te gaan naar activiteiten en werk in Nederland. Want familiebelang is voor een Eritreer belangrijk. 

Seksuele voorlichting

Kenmerkend is dat redelijk veel Eritrese jongeren kiezen best lastig vinden.
Als je als vluchtelingenwerker vrijbijvend seksuele voorlichting aanbiedt, dan zullen waarschijnlijk weinig jongeren van het aanbod gebruik maken. Misschien doe je er goed aan sommige zaken iets minder vrijblijvend aan te bieden en gewoon te doen, en misschien kun je bij zo’n onwennig onderwerp  ook de voorwaarden om mee te doen wat makkelijker maken: aparte voorlichting voor jongens en voor meisjes, de voorlichting laten geven door iemand die zelf uit Eritra komt en de gevoeligheden wat handiger aanvoelt.Een gezellige, veilige en vertrouwde sfeer is belangrijk.

Omgaan met regels, afspraken

In Eritrea zijn relaties tussen mensen buigzaam. In Nederland zijn er systemen waarbinnen de regels eigenlijk niet buigzaam zijn.  Eritrese mensen in Nederland moeten soms nog wennen aan het  legaal zijn, elkaar vertrouwen. Zij  komen uit een illegale situatie waar bijvoorbeeld  begrippen als  ‘eerlijk’ en ‘liegen’ een heel andere waarde hadden dan zij voor Nederlanders hebben. Als je moet overleven en vluchten gelden andere regels.

Maar die buigzaamheid zie je ook bij heel  dagelijkse dingen. Als je iemand vraagt: wil je nu dit of dat doen, dan kan het gebeuren dat een Eritrese jongen ja zegt, maar ondertussen gewoon doorgaat met iets heel anders. Ja betekent dan:  ja, ik heb het gehoord, of ja, dat zal ik straks wel een keer doen. Het ligt niet altijd aan de taal maar aan de cultuur en gewoontes.

Het helpt de meeste Eritrese mensen als je hen structuur biedt, duidelijkheid, regelmaat. Als je iets moet uitleggen; houd het dan laagdrempelig, zo kort mogelijk.
En, heel belangrijk; houd zelf altijd goed het onderscheid in de gaten; aan de ene kant ben je bezig met elkaar contact te maken, een relatie op te bouwen, vertrouwen te krijgen in  elkaar. Maar als iemand informatie moet krijgen: draai er niet om heen, het is zo als het is, houd het dan kort, duidelijk, rechtstreeks.Vertel de Etrieers  ook wat de gevolgen kunnen zijn van hun keuzes. Dit is erg belangrijk omdat zij andere percepties en verwachtingen kunnen hebben over regels, functies enz.

Humor


Van belang is natuurlijk bij maatschappelijke begeleiding dat je probeert een goede relatie te krijgen met  je maatje, zijn of haar vertrouwen te  krijgen, grapjes te maken. Binyam vroeg aan het begin van de workshop hoe de aanwezigen Eritrese mensen ervoeren. Direct werd genoemd dat Eritrese mensen over het algemeen veel humor hebben, graag lachen,  heel sociaal zijn voor elkaar. Spring daar op in. 

Probeer enkele Eritrese woorden te leren

  • Selam (Goedendag)
  • Kemey alega / alegi (Hoe gaat het)
  • « Tsboek (Goed)
  • Kof bel / beli (Ga zitten)
  • « Yekenieley (Dank je/u wel)
  • Intay khgzeka / khgzeki (Waarmee kan ik je/u van dienst zijn)
  • Selam yerakbena, Ciao (Tot ziens)

Een heel mooie site is www.eritrea.be. Daar vind je heel veel  informatie over Eritrea en Bijvoorbeeld:

Sportvoorbeelden:

Bekende artiesten

Nuttige weetjes

Binyam Andebrhan,
Hartelijk dank voor alle informatie en voor de hulp bij de tot standkoming van dit verslag.


Tot slot wat algemene informatie over Eritrea:


Schermafdruk 2016-05-10 11.43.48
Wat meer informatie over de politieke situatie in Eritrea

Eritrea, in het oosten van Afrika,  was een oude kolonie van Italië.  In de tijd van keizer Haile Selassi in Ethiopië is er eerst nog een federatie geweest tussen Ethiopië en Eritra, maar daarna werd Eritrea geannexeerd door Ethiopië. Dat leverde 30 jaar verzet op met in 1991 de bevrijding en in 1993 onafhankelijkheid. In 1998 ontstond er een grensconflict waar de president de schuld van kreeg. Bang om macht te verliezen heeft hij een dictatuur van het land gemaakt.

Er is nu al jaren sprake van een totalitair regime in Eritrea. Er is geen persvrijheid, politieke vrijheid en godsdienstvrijheid. De Verenigde Naties omschrijft Eritrea als een staat van dwangarbeid. Dienstplichtontduiking en desertie worden zonder voorafgaand proces veelal streng bestraft. Het is ook een misdrijf om het land illegaal uit te reizen.
In gevangenissen vinden mensenrechtenschendingen zoals martelingen plaats. Niemand is veilig. Het aantal gevangenissen groeit enorm. Na de middelbare school bepaalt het regime wie mag studeren (kennis alleen ten behoeve van de staat). Tijdens de middelbare school zijn jongeren verplicht te werken voor de gemeenschap. Jongens doen vaak niet hun best op school, want als ze dat wel doen, moeten ze vanaf 18 jaar in dienst. Eritrese mannen tussen 18 en 50 jaar zijn dienstplichtig en in de praktijk duurt deze dienstplicht vaak veel langer dan de voorgeschreven 18 maanden. Alle bedrijvigheid  is in handen van de overheid of van ouderen.
Op dit moment zijn er zo’n 300.000 Eritrese vluchtelingen. Soms wordt gehandeld in vluchtelingen en vinden er ontvoeringen plaats waarbij families onder druk worden gezet om geld te betalen. .

Wat meer informatie over de volken en religies in Eritrea.

Eritrea heeft tussen de 5 – 6 miljoen inwoners. Hiervan is 50% moslim en 50% christen. De inwoners van Eritrea kunnen worden verdeeld in negen volken. Er is grote overlap in de huidige groep Eritrese asielzoekers wat betreft geografische, etnische en religieuze achtergrond. Ruim 90% van deze groep is van de etnische stam Tigrinya, qua aantal de omvangrijkste, en behoort tot de christelijk orthodoxe kerk.
In Eritrea zijn de twee overheersende godsdiensten: het christendom en de islam (voornamelijk soennieten). 63% van de bevolking is christen, verdeeld over de Eritrees-orthodoxe Kerk, de lokale Oriëntaals-orthodoxe Kerk en diverse kleinere groeperingen zoals rooms-katholieken, protestanten en aanhangers van andere kerken. Het geloof is vaak heel belangrijk, mensen zijn soms heel devoot.

Overgenomen uit: Pharos; Factsheet eritrese vluchtelingen